Sự chuyển mình của xã đảo giữa sông Hồng

Xã Minh Châu (trước đây thuộc H.Ba Vì) cách trung tâm TP.Hà Nội hơn 60 km, nằm ở bãi giữa sông Hồng - nơi hội tụ của sông Ðà, sông Lô và sông Hồng. Sau sáp nhập, xã có diện tích 10,36 km², 1.438 hộ và 6.646 nhân khẩu.

Trước kia, người dân muốn lên huyện làm thủ tục hành chính phải đi phà hoặc đường bộ vòng qua địa phương khác. Từ 1.7.2025, khi bỏ cấp huyện, các thủ tục hành chính chuyển về cấp cơ sở, người dân được cán bộ, công chức phục vụ ngay nơi mình sinh sống.

Bà Phương Thị Hồng Tuyết (54 tuổi, thôn Chu Chàng) kể: "Ngày trước, với nhiều thủ tục như đất đai, cấp đổi căn cước, chúng tôi phải đi đường vòng hơn 20 km hoặc tốn tiền phà qua sông Hồng để đến trung tâm huyện. Ngày mưa gió còn bất tiện hơn, đi phà cũng rất sợ sóng to, chưa kể tới nơi phải chờ đợi lâu vì đông người cần giải quyết". Giờ đây, mọi thứ đã thay đổi khi các thủ tục chuyển về trụ sở xã Minh Châu ngay gần nhà. "Tôi vừa làm căn cước công dân cho mấy cháu nhỏ hay người dân làm thủ tục đất đai đều chỉ cần ra UBND xã và được hướng dẫn tận tình, không phải chờ đợi lâu", bà Tuyết cho biết.

Bà Nguyễn Thị Hồng Trang, chuyên viên điểm hỗ trợ dịch vụ công số Minh Châu, cho biết từ ngày 1.7.2025 - 30.3.2026, đơn vị đã tiếp nhận 1.438 hồ sơ của người dân, trả đúng hạn 1.430 hồ sơ. Dù vất vả hơn trước nhưng đổi lại với bà Trang và các cán bộ điểm hỗ trợ là mức độ hài lòng của người dân dành cho họ đạt 18/18 trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Không dừng lại ở đó, kể từ khi vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, xã Minh Châu đã khai sinh mô hình "chính quyền 2 phục vụ": sáng phục vụ tại trụ sở, tối đến tận nhà dân. Với nguyên tắc "không để nhân dân ra về không có kết quả", buổi sáng, cán bộ giải quyết hồ sơ tại bộ phận một cửa; buổi tối, tổ công tác gồm cán bộ chuyên môn, Đoàn thanh niên và cả lãnh đạo xã trực tiếp xuống nhà dân để hỗ trợ người cao tuổi, người khó khăn, người bận mưu sinh ban ngày hoặc trả kết quả.

Chị Nguyễn Thị Dung, khu 3 xã Minh Châu, cho hay vì ban ngày không có thời gian nên buổi tối chị được tổ cán bộ xã tới tận nhà hỗ trợ, hướng dẫn thủ tục đăng ký kinh doanh. Chị cũng được tận tình hướng dẫn thêm các thủ tục qua VNeID. Phó chủ tịch UBND xã Minh Châu Đinh Tuấn Anh cho biết xã quán triệt tinh thần chính quyền phục vụ với phương châm "làm ngày không đủ, xã tranh thủ làm đêm, không để việc ngày hôm nay sang ngày mai".

Liên quan đến chăm lo đời sống nhân dân, đảm bảo an sinh xã hội, ông Đinh Tuấn Anh chia sẻ: "Chúng tôi là xã đầu tiên trong cả nước thực hiện khám sức khỏe toàn dân và thiết lập 100% hồ sơ y tế điện tử". Ngày 19.7.2025, chương trình "Hành trình chăm sóc sức khỏe và thiết lập hồ sơ y tế điện tử toàn dân" của xã đã được khởi động với sự hỗ trợ của 15 bệnh viện T.Ư và TP.Hà Nội. "Mục tiêu của xã ngay từ ban đầu là khám định kỳ hằng năm. Mỗi năm ít nhất người dân phải được khám một lần giống như người lao động được cơ quan cho đi khám", ông Tuấn Anh cho biết.

Đến nay, 100% người dân xã đảo đã được tầm soát, phân loại và có hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo nền tảng quản lý y tế lâu dài. Ông Nguyễn Công Nghị (67 tuổi, khu 4 thôn Chu Chàng), cho hay những người cao tuổi như ông rất xúc động khi thấy xã có những chính sách thực sự vì dân.

Sự chuyển mình của Minh Châu cũng có thể được thấy rõ trên những con đường đổ bê tông nhựa nóng phẳng lì và những công trình hạ tầng đồng bộ. Ngày 1.10.2025, tuyến xe buýt 20ATC chính thức hoạt động với tần suất 39 chuyến/ngày, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân Minh Châu và khoảng 6.000 người dân xã Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ. Đây là cột mốc quan trọng giúp xã đảo phá thế "ốc đảo" giao thông, tạo điều kiện học tập, lao động và giao thương an toàn hơn. Khu vực chợ Minh Châu sau cải tạo đã trở thành "điểm tụ" giao thương sôi động, không chỉ phục vụ dân đảo mà còn thu hút cả người dân các vùng lân cận như Phú Thọ, Sơn Tây.

Thấu hiểu sự vất vả của học sinh THPT phải hằng ngày đi phà qua sông để đến trường, xã đã vận hành quỹ xã hội hóa để hỗ trợ 100% tiền phà cho các em. Ngày 9.2.2026, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc (nay là Trưởng ban Tổ chức T.Ư - PV) đã đồng ý và chỉ đạo triển khai dự án Trường liên cấp tiểu học - THCS - THPT xã Minh Châu để đưa vào sử dụng trước khai giảng năm học 2026 - 2027. Dự án cầu Minh Châu kết hợp đường trục KT-XH kết nối với tỉnh Phú Thọ và dự án kè quanh sông cũng đã được thông qua.

Bên cạnh đó, câu chuyện xã Minh Châu vận động 100% hộ dân đồng thuận giải phóng mặt bằng mỏ cát phục vụ Dự án cảng hàng không quốc tế Gia Bình là điển hình của "dân vận khéo". Tinh thần đoàn kết ấy còn được thể hiện qua phong trào "Xanh thôn, sạch ngõ, đẹp điểm đến", những "Bữa cơm đoàn kết" hay chuyện người dân hiến đất, góp công để xây dựng sân bóng, khu vui chơi cho trẻ em, những điều mà trước đây họ chỉ dám mơ ước. Xã cũng lần đầu tiên mang các chương trình ca nhạc đặc sắc, chiếu phim, bắn pháo hoa dịp tết về với người dân.

Minh Châu cũng là đơn vị cấp xã đầu tiên của Hà Nội thí điểm phần mềm HanoiWork - một công cụ tương tác, quản lý và giao tiếp trong đội ngũ công chức. Mọi nhiệm vụ đều được lượng hóa, theo dõi tiến độ và đánh giá bằng KPI rõ ràng. Chưa hết, hệ thống 5G, camera AI và trung tâm điều hành thông minh IOC đang được triển khai để phục vụ công tác giám sát môi trường, trật tự an toàn giao thông, hướng tới một xã đảo an toàn và hiện đại.

Minh Châu hôm nay không chỉ là một xã đảo đặc biệt về địa lý, mà còn là hình mẫu về chính quyền phục vụ, vì hạnh phúc của người dân. Ông Nguyễn Đức Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Minh Châu, cho biết nhiệm kỳ 2025 - 2030, mục tiêu của xã là phát triển "xanh - văn minh - hạnh phúc". Xã kỳ vọng trở thành điểm du lịch sinh thái trải nghiệm, khu vực phát triển nông nghiệp công nghệ cao giữa lòng sông Hồng.

Sự thay da đổi thịt hằng ngày của Minh Châu đã khiến những người con xa quê nhiều năm như ông Nguyễn Hải Nam (khu 2, thôn Chu Chàng) trở về, cùng xã quản lý khu chợ mới dựng lên dù như ông nói, "trước mắt, thu nhập của tôi có thể không được như đi buôn bán xa quê ngày trước". Ngày ngày, ông lan tỏa hình ảnh đổi mới của quê hương trên các trang mạng xã hội như một cách để cùng chính quyền xây dựng Minh Châu ngày một giàu đẹp, văn minh.